اصطلاحات و تعاریف
وسیله کنترلی دو دکمه ای: وسیله ای که حداقل به عملکرد هم زمان با استفاده از دو انگشت ، به منظور شروع کار ماشین نیاز دارد .
فهرست خطرات مهم:
خطرات مهمی که به طور معمول در ماشین های تولید پارچه و سایر ماشین های نساجی یا اجزای دیگر آنها به وقوع می پیوندد را باید مطابق بندهای ۵ و ۶ استاندارد ملی ایران شماره ۱-۱۱۲۲۹ در نظر گرفت. خطرات مهم در مواردی که با عنوان ” الزامات ایمنی عمومی ” مطرح هستند در بند ۵ این استاندارد به آنها اشاره می شود . خطرات مهمی که برای ماشین آلات تولید پارچه به عنوان ” خطرات ویژه ” قابل ملاحظه هستند در بند ۵ این استاندارد ذکر شده است . قبل از به کار گیری این استاندارد باید اطمینان حاصل کرد که خطرات مهم ماشین ویژه مشخص شده اند.
یاد آوری – خطرات مهم ماشین های تولید پارچه همواره در ارتباط با الزامات ایمنی مورد توجه قرار می گیرند .
خطرات مهم و الزامات و یا اقدامات ایمنی مربوط
کلیات: در صورت اشاره به عنوان ” الزامات ایمنی عمومی ” بند ۵ این استاندارد ، ماشین آلات باید با الزامات ایمنی بندهای ۵ و ۶ استاندارد ملی ایران شماره ۱-۱۱۲۲۹ و هم چنین با ” الزامات ایمنی ویژه ” تکمیلی بند ۵ این استاندارد مطابقت داشته باشد.
ماشین آلات بافندگی تار و پودی: این ماشین آلات شامل ماشین های بافندگی تار و پودی ماکویی، رپیری سخت و منعطف، پروژکتایل، جت آب و جت هوا و ماشین های بافندگی مشابه، هم چنین بافندگی تار و پودی پرز دار و ماشین های بافندگی تار و پودی پارچه کم عرض می باشد.
خطرات ویژه
خطرات مکانیکی ناشی از دفتین و قسمت های متحرک مربوطه شامل قرقره و دنده های دستگاه باز کننده نخ چله و ماشین ژاکارد یا ماشین دهنه دادن، به خصوص خرد شدگی و ضربه .
ریسک های ویژه
احتمال اندک جراحت های متوسط تا شدید، به خصوص زمانی که ماشین به طور تصادفی راه اندازی می شود ( راه اندازی سهوی با نا خواسته ) و زمان ترمیم نخ پارگی.
الزامات ایمنی ویژه
الف – باید از شروع به کار ناشی از راه اندازی سهوی یا ناخواسته با استفاده از کنترل کننده هایی راه اندازی جلوگیری شود که به منظور کاهش ریسک کاربر خواه با فعال سازی کنترل کننده به طور سهوی ( مثلا با تکیه دادن به آن) با فعال شدن کنترل کننده به اشتباه ( مثلا راه اندازی در سرعت معمولی به جای سرعت کار کاهش یافته ) طراحی شده اند . به جدول ۶ استاندارد ملی ایران شماره ۱- مراجعه شود . نمونه هایی از این کنترل کننده ها به شرح زیر می باشد :
* وسایل کنترل کننده دو دکمه ای یا عملگرهای کنترل کننده دارای حرکتی متفاوت از سایر عملگرهای کننده باشد ( مثلا بیرون کشیدن به جای فشار دادن)
ب – حفاظ ها و یا وسایل ایمنی باید برای نقاط خرد شدگی و ضربه بین قرقره و قسمت های ثابت پیش بینی شوند : مثلا مجموعه تميل ( شامل پوشش تمپل ، وسط تمپل و تکیه گاه آن ) یا ” نگه دارنده پایین ” یا میز مخصوص پارچه به منظور جلوگیری از راه اندازی ماشین ( حفاظت راه | اندازی ) زمانی که انگشتان کاربر در منطقه خطر قرار گرفته ، تعبیه شوند، که شامل راه اندازی در موارد زیر می باشد :
* ورود بود گذاری تکی
* سرعت تولید معمولی
* سرعت کار کاهش یافته
* راه اندازی مجدد بعد از خارج کردن نخ پود پاره شده
این حفاظ گذاری را می توان به شکل های زیر انجام داد :
دستگاه ( های ) متوقف کننده ، مثلا دستگاه های حفاظتی ایتو الکترونیک فعال ( AOPD ) ، مطابق با نوع ۲، همان گونه که در استاندارد 1-61496
IEC و 2-61496 IEC توضیح داده شده است . اگر به شکل AOPD باشد باید مطابق با جدول ۳ استاندارد ملی ایران شماره ۱-۱۱۲۲۹ باشد ، به عبارت دیگر رسیدن به منطقه خطر بدون فعالیت AOPD امکان پذیر نباشد ( به شکل ۱ مراجعه شود) و می تواند بلافاصله بعد از این که به سرعت تولید معمولی اش رسید, غیرفعال گردد مگر آن که تمهیدات اضافی به منظور حفاظت منطقه خطر بین دفتین و قسمت های ثابت ماشین باشد.
پوشش های دارای قفل داخلی قابل حرکت, که مناطق خرد شدگی بین تمپل و شانه را پوشش می دهد و به منظور چلوگیری از دسترسی انگشتان طراحی شده است.
پ – حفاظ ها یا وسایل ایمنی باید به منظور جلوگیری از نقاط خرد شدگی، برش و ضربه به سمت چپ و راست دهنه نخ تار بين انتهای دفتين متحرک و قسمت های ثابت ماشین حین راه اندازی و کار عادی تعبیه شوند. این حفاظها ممکن است به یکی از شکل های زیر باشد :
* حفاظ های ثابت قابل تنظیم
* حفاظ های دارای قفل داخلی قابل حرکت
دستگاه های کنترلی متوقف کننده به گونهای نصب شدند که پیش از توقف ماشین دسترسی به مناطق خطر امکان پذیر نباشد و هم چنین به گونه ای طراحی شوند که اگر قسمت هایی از بدن داخل منطقه خطر قرار گیرد ، ماشین دوباره راه اندازی نشود که این نوع دستگاه ایمنی مثلا می تواند برای ماشین های با سرعت راه اندازی پایین ، ماشین های بافندگی تار و پودی سنگین بافت با عرض زیاد ، نظیر ماشین های بافندگی تولید نمد نصب شود .
ت – راه اندازی مجدد خودکار پس از این که ماشین فرآیند متوالی را طی کرده مثلا
* خارج کردن پودهای پاره شده
* نخ کشی تار روی تغذیه کننده ؛ یا
* ترمیم نخ بارگی
که این موارد فقط در مواقع زیر مجاز می باشند :
زمانی که حفاظ و وسایل ایمنی برای عملکرد عادی در موقعیت خود و یا فعال ، تعبیه شده اند و یک دستگاه سیگنال نوری در طول اجرای این فرایند فعال می شود که با نصب این دستگاه به هنگام عملگر عادی ماشین بافندگی تار و پودی قابل رویت و توجه می گردد و هم چنین موجب فراهم آمدن هشدار و اعلام بدون اشتباه به هنگام راه اندازی مجدد خودکار ماشین به صورت حتمی و قطعی می شود. اطلاعات لازم مربوط به آموزش مناسب به کاربرها جهت کار ماشین های خودکار باید در کتابچه راهنما درج گردد .
ث – نیازی نیست چرخ دنده های دستگاه باز کننده نخ چله تار را حفاظ گذاری کرد البته به شرطی که منفذهای موجود از mm ۵۰ ( به شکل ۲ مراجعه شود ) پهن تر نباشد و کنترل کننده توقف اضطراری در حدود دسترسی چرخ دنده قرار گرفته باشد .
ج – اطلاعات مربوط به روش های ایمن ورود و باز کننده نخ چله و نوردها باید در کتابچه راهنما ذکر شده باشند .
چ – در مواردی که در ماشین های ژاکارد یا دایی ها ، عدم تعادل بار وجود دارد ، در کتابچه راهنما باید موارد احتیاطی و روش های عملیاتی مربوط به سیستم های محرک و انتقال ترمز ذکر شده باشد .
ح – برای ماشین های بافندگی تار و پودی سنگین بافت به عرض ۸m یا بیشتر باید از گروه ۲ یا ۴ مطابق با بند ۶ استاندارد ملی ایران شماره ۱- ۷۳۶۸ برای بخش مرتبط با ایمنی سیستم کنترل استفاده کرد .